In Nederland groeit het aantal internationale werkenden, waaronder personen met een niet-Europese achtergrond die via Portugal toegang hebben tot de Europese arbeidsmarkt. Denk hierbij aan mensen afkomstig uit Bangladesh die in Portugal een verblijfsstatus hebben verkregen.
Voor opdrachtgevers in Nederland is het belangrijk om te begrijpen onder welke voorwaarden deze groep als zzp’er mag werken.
EU-burgerschap vs. verblijfsstatus
Er is een essentieel juridisch verschil tussen:
1. EU-burgers (bijvoorbeeld Portugees paspoort)
Deze personen mogen vrij werken in Nederland, zowel in loondienst als als zzp’er. Zij vallen onder het vrije verkeer van personen binnen de Europese Unie (Europese Commissie, z.d.).
2. Niet-EU burgers met Portugese verblijfsvergunning
Deze groep mag niet automatisch werken in Nederland. Een verblijfsvergunning in Portugal geeft alleen recht op verblijf en arbeid in Portugal, niet in andere EU-landen (Immigratie- en Naturalisatiedienst [IND], 2024).
👉 Conclusie: zonder aanvullende constructie is werken als zzp’er in Nederland niet toegestaan.
Werken met een A1-verklaring
In bepaalde situaties is werken in Nederland wél mogelijk via een A1-verklaring.
Wat is een A1-verklaring?
Een A1-verklaring is een officieel document dat aantoont dat iemand sociaal verzekerd is in een ander EU-land, zoals Portugal. Dit document wordt afgegeven door de bevoegde instantie in dat land.
De A1-verklaring wordt gebruikt bij tijdelijke werkzaamheden in een ander EU-land (Europese Commissie, z.d.).
Wanneer is werken toegestaan met A1?
Werken in Nederland is toegestaan als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
- de persoon werkt of onderneemt aantoonbaar in Portugal
- de werkzaamheden in Nederland zijn tijdelijk
- er is een geldige A1-verklaring
- de economische activiteiten blijven verbonden aan Portugal
Dit valt onder Europese regelgeving voor detachering van werknemers en zelfstandigen.
Belangrijke beperking: A1 is geen werkvergunning
Een A1-verklaring regelt uitsluitend de sociale zekerheid. Het document bevestigt dat premies in Portugal worden afgedragen.
👉 Belangrijk:
- A1 geeft geen automatisch recht om te werken in Nederland
- immigratieregels blijven van toepassing
Volgens de Immigratie- en Naturalisatiedienst moet iemand altijd voldoen aan de Nederlandse verblijfs- en arbeidsregels (IND, 2024).
Inschrijving bij KvK en btw
Voor werkzaamheden als zzp’er in Nederland is vaak een inschrijving bij de Kamer van Koophandel vereist, evenals een btw-nummer.
👉 Let op:
- KvK-inschrijving controleert geen verblijfsrecht
- btw-registratie betekent niet automatisch dat werken is toegestaan
Wet DBA en schijnzelfstandigheid
Naast immigratieregels geldt de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties.
Volgens de Belastingdienst wordt gekeken naar de feitelijke werkrelatie (Belastingdienst, z.d.).
Er is sprake van risico wanneer:
- er een gezagsverhouding bestaat
- iemand structureel voor één opdrachtgever werkt
- er geen ondernemersrisico is
Dit kan leiden tot naheffingen en boetes.
Wat moet je als opdrachtgever controleren?
Om risico’s te voorkomen, is het noodzakelijk om vooraf te controleren:
- nationaliteit (EU of niet-EU)
- type verblijfsvergunning
- aanwezigheid en geldigheid van A1-verklaring
- daadwerkelijke activiteiten in Portugal
- KvK-inschrijving en btw-nummer
- feitelijke invulling van de werkzaamheden (DBA)
Bij twijfel kan verificatie plaatsvinden via de Immigratie- en Naturalisatiedienst.
Praktijk
In de praktijk zijn er drie veelvoorkomende situaties:
- EU-paspoort → volledig vrij werken als zzp’er
- Niet-EU + A1 via Portugal → tijdelijk en onder voorwaarden toegestaan
- Niet-EU zonder juiste status → werken niet toegestaan
Conclusie
Werken met niet-Europese zzp’ers via Portugal is alleen mogelijk binnen strikte juridische kaders. Een Portugese verblijfsvergunning alleen is onvoldoende.
Een A1-verklaring kan tijdelijke inzet mogelijk maken, mits wordt voldaan aan alle voorwaarden rondom sociale zekerheid en immigratierecht.
Voor opdrachtgevers is het essentieel om vooraf de juiste controles uit te voeren om risico’s op boetes en naheffingen te voorkomen.
Referenties (APA-stijl)
Belastingdienst. (z.d.). Arbeidsrelaties en schijnzelfstandigheid.
https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/arbeidsrelaties/
Europese Commissie. (z.d.). Posting of workers and A1 certificate.
https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=471&langId=en
Immigratie- en Naturalisatiedienst. (2024). Werken in Nederland.
https://ind.nl
Kamer van Koophandel. (2024). Inschrijven bij de KvK.
https://www.kvk.nl/starten/inschrijven-bij-de-kvk/